Δευτέρα, 22 Σεπτεμβρίου 2025

Zelus renardii, σύμμαχος ή ανεξέλεγκτος παράγοντας;

Κωνσταντίνος Καζαντζής ΕΛ.Γ.Ο. «Δήμητρα», Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων, Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων Νάουσας
Zelus renardii, σύμμαχος ή ανεξέλεγκτος παράγοντας;

Το Ημίπτερο έντομο Zelus renardii (οικ. Reduviidae), συναντάται όλο και πιο συχνά στους αγρούς, υπό τη μορφή μεμονωμένων ατόμων. Αν το παρατηρήσετε σε υπαίθριους οπωρώνες φυλλοβόλων δένδρων μην το θεωρήσετε οπωσδήποτε ως εντομολογική προσβολή.

 

Το ενήλικο και η νύμφη του εντόμου είναι αρπακτικά, που τρέφονται με ένα ευρύ φάσμα θηραμάτων, από επιβλαβή έντομα εχθρούς καλλιεργούμενων φυτών έως άλλα αρπακτικά εντόμων που είναι ωφέλιμα για τον έλεγχο των πληθυσμών επιβλαβών εντόμων ή και την οικολογία του οπωρώνα. Επιδίδεται ακόμη και σε κανιβαλισμό όταν παραστεί ανάγκη. Οι νύμφες του τρέφονται κυρίως με φυτοφάγα έντομα μήκους μεταξύ 0,5 και 4 χιλιοστών όπως αφίδες, κλεωνούς και θρίπες, ενώ τα ενήλικα τρέφονται με μεγαλύτερα θηράματα μήκους μεταξύ 1,5 και 19 χιλιοστών διαφόρων κατηγοριών όπως Ημίπτερα, Λεπιδόπτερα, Κολεόπτερα, Υμενόπτερα, Νευρόπτερα και Ορθόπτερα. Τα μπροστινά του πόδια είναι καμπυλωτά και καλυμμένα με μια κολλώδη ουσία που ακινητοποιεί το θήραμά του. Στη συνέχεια, το ρύγχος του, ένα εξειδικευμένο όργανο που ομοιάζει με μια λεπτή βελόνα, τρυπά το σώμα του εντόμου και απελευθερώνει πεπτικά παράγωγα που παραλύουν το θήραμα. Προτιμά θηράματα με υψηλή κινητικότητα και δεν δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα ακίνητα στάδια των εντόμων. Η συμπεριφορά του μοιάζει με αυτή του Μάντη (αλογάκι της Παναγίας, Mantis religiosa) αλλά με μεγαλύτερη ικανότητα προσαρμογής σε περιβάλλοντα που κατοικούνται από ανθρώπους. Μπορεί να βρεθεί και σε αστικά πάρκα ή οικιακούς κήπους.

 Zelus renardii 1

Δεδομένου ότι το Zelus renardii τρέφεται με μια τόσο μεγάλη ποικιλία θηραμάτων, η διατροφή του μπορεί να αλλάξει υπό διαφορετικών οικολογικών συνθηκών ή μεταξύ ενδιαιτημάτων που έχουν διαφορετική σύνθεση και αφθονία θηραμάτων. Αν και είναι αρπακτικό έντομο, σε κάποια στάδια ανάπτυξής του μπορεί να καταναλώσει κάποιο φυτικό υλικό, όπως γύρη ή νέκταρ, ως συμπλήρωμα στην κανονική διατροφή του ή για να επιζήσει για σύντομες χρονικές περιόδους όταν δεν υπάρχει πιο κατάλληλο θήραμα.

Με τα πρώτα κρύα του χειμώνα αναζητεί καταφύγιο σε προστατευόμενα σημεία (χαραμάδες), σε ποικίλα περιβάλλοντα (από αγρούς έως και σπίτια), για να ξεχειμωνιάσει.

Zelus renardii 2

Επειδή το έντομο είναι ένα γενικό αρπακτικό, μπορεί να θεωρηθεί τόσο ευεργετικό όσο και αρνητικό, κατά περίπτωση. Εφόσον τρέφεται με επιβλαβή έντομα μπορεί να θεωρηθεί θετικό για την καλλιέργεια, αλλά θεωρείται αρνητικό όταν επιτίθεται σε άλλους φυσικούς εχθρούς αυτών των παρασίτων, ιδιαίτερα σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες όπου χρησιμοποιούνται πληθυσμοί ωφέλιμων εντόμων όπως π.χ. οι Χρύσωπες (Chrysoperla carnea) για τον έλεγχο των αφίδων. Σύμφωνα με μελέτες του Πανεπιστημίου του Bari Ιταλίας, μπορεί να θεωρηθεί ένας πολλά υποσχόμενος βιοελεγκτικός παράγοντας του Philaenus spumarius που θεωρείται υπεύθυνο για τη μετάδοση της Xylella fastidiosa στην καλλιέργεια της ελιάς.

Θα πρέπει όμως να δοθεί λίγη περισσότερη σημασία στη μελέτη της βιοοικολογίας του, πριν θεωρηθεί απειλή (για τα ωφέλιμα έντομα) ή λύση (για τα επιβλαβή έντομα) και ενταχθεί στις στρατηγικές διαχείρισης των εχθρών των καλλιεργειών.

Πηγή: Κωνσταντίνος Καζαντζής ΕΛ.Γ.Ο. «Δήμητρα», Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων, Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων Νάουσας.

Σχετικά Άρθρα

  • Γιάννουλη Λάρισας
  • Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
  • 2410-669107 & 2410-669108
  • 2410-669109

Όλα τα αγροτικά εφόδια καθηµερινά ενηµερωµένα µ’ ένα κλικ.

Αξιόπιστα κείµενα. Υψηλής ποιότητας φωτογραφίες.

Ψηφιακά εργαλεία αναγνώρισης και διαχείρισης προβληµάτων.

To blog διαχειρίζεται και ενημερώνει η Farmacon

Μια πρωτοπόρος εταιρία στο χώρο που παρέχει άμεση και έγκυρη ενημέρωση για όλα τα θέματα που αφορούν τον αγροτικό τομέα.

Δείτε πως μπορούν να σας βοηθήσουν οι καινοτόμες υπηρεσίες μας μέσα από την ιστοσελίδα της Farmacon.

Γνωρίστε τις υπηρεσίες μας