Η κινόα αποτελεί μονοετή καλλιέργεια, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονη βλαστική ανάπτυξη, με το ύψος της να μπορεί να φτάσει έως και το 1,5 μέτρο. Το φυτό εμφανίζει πλούσια διακλάδωση στελεχών και αναπτύσσει φύλλα μεγάλου μεγέθους. Το ριζικό του σύστημα είναι πασσαλώδες, αποτελούμενο από μία κύρια, κεντρική ρίζα, από την οποία εκφύονται πλευρικές ρίζες με τη μορφή διακλάδωσης.
Ποιες οι απαιτήσεις της καλλιέργειας;
Θερμοκρασία
Η κινόα παρουσιάζει αξιοσημείωτη αντοχή στον παγετό. Για τη βέλτιστη ανάπτυξή της απαιτείται μικρή φωτοπερίοδος και θερμοκρασίες που κυμαίνονται μεταξύ 15°C και 20°C. Παράλληλα, το φυτό μπορεί να ανταπεξέλθει ικανοποιητικά σε ένα ευρύ θερμοκρασιακό φάσμα, από -4°C έως και 38°C.
Έδαφος
Η καλλιέργεια της κινόα μπορεί να πραγματοποιηθεί επιτυχώς σε ποικιλία εδαφών, από αμμώδη έως αργιλώδη. Ωστόσο, καθοριστικής σημασίας είναι η καλή αποστράγγιση του εδάφους. Η βέλτιστη ανάπτυξη του φυτού επιτυγχάνεται σε εδάφη με ουδέτερο pH.
Υδατικές απαιτήσεις
Η κινόα χαρακτηρίζεται από ικανοποιητική προσαρμοστικότητα σε μεταβολές της εδαφικής υγρασίας. Ωστόσο, η επικράτηση ξηροθερμικών συνθηκών κατά τη διάρκεια κρίσιμων σταδίων ανάπτυξης, όπως η βλάστηση και η ανθοφορία, ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής.
Ποιες οι πιο σημαντικές καλλιεργητικές πρακτικές;
Προετοιμασία και εγκατάσταση της καλλιέργειας
Η ιδανική περίοδος για την εγκατάσταση της καλλιέργειας της κινόα εκτείνεται από τα μέσα Μαρτίου έως τον Απρίλιο, ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούν σε κάθε περιοχή. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ορθή προετοιμασία του αγρού πριν από τη σπορά. Το έδαφος θα πρέπει να διαθέτει επαρκή υγρασία, καθώς η βλάστηση των σπόρων παρεμποδίζεται σε συνθήκες ξηρασίας. Παράλληλα, είναι απαραίτητη η καλή αποστράγγιση, ώστε να αποφεύγεται η συσσώρευση νερού.
Η σπορά μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με απευθείας διασπορά των σπόρων στο έδαφος είτε σε γραμμές, με ελαφρά κάλυψη τους με χώμα, ενώ εναλλακτικά είναι δυνατή και η μεταφύτευση των σποροφύτων. Οι συνιστώμενες αποστάσεις μεταξύ των γραμμών κυμαίνονται από 45 έως 50 εκατοστά, ενώ το βάθος σποράς ανέρχεται σε 1 έως 3 εκατοστά. Η απαιτούμενη ποσότητα σπόρου κυμαίνεται, κατά μέσο όρο, από 1,5 έως 2 κιλά ανά στρέμμα.
Λίπανση
Η κινόα συγκαταλέγεται στα φυτικά είδη με σχετικά χαμηλές απαιτήσεις σε εισροές, καθώς η παραγωγικότητά της επηρεάζεται σε μικρότερο βαθμό από τις πρακτικές λίπανσης σε σύγκριση με άλλες καλλιέργειες. Ωστόσο, η εφαρμογή θρεπτικών στοιχείων κρίνεται απαραίτητη, τόσο μετά τη σπορά όσο και κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των φυτών, προκειμένου να επιτευχθούν αυξημένες αποδόσεις.
Το φυτό ανταποκρίνεται θετικά στην αζωτούχο λίπανση. Κατά την προετοιμασία του αγρού, συνιστάται η βασική εφαρμογή του φωσφόρου και του καλίου, ενώ το άζωτο καλό είναι να χορηγείται τμηματικά, σε δύο ή τρεις δόσεις κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα της εδαφικής υγρασίας.
Άρδευση
Η καλλιέργεια της κινόα, ανήκει στις καλλιέργειες που είναι ανθεκτικές ως προς την ξηρασία υπό την προϋπόθεση ότι οι βροχοπτώσεις είναι ομοιόμορφα κατανεμημένες κατά την διάρκεια της περιόδου. Εάν η παραπάνω κατάσταση δεν ισχύει, τότε συνιστώνται μόνο τρεις αρδεύσεις στα στάδια των 5 έως 12 φύλλων, κατά την ανθοφορία και του γεμίσματος του εσωτερικού των σπόρων.
Φυτοπροστασία
Τα φυτά αναπτύσσονται με αργό ρυθμό κατά τις πρώτες δύο εβδομάδες μετά την σπορά, οπότε η ταχεία ανάπτυξη των ζιζανίων την συγκεκριμένη περίοδο αποτελεί σημαντικά μεγάλη απειλή. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν εγκεκριμένα ζιζανικοκτόνα και μυκητοκτόνα που να μπορούν να εφαρμοστούν στην κινόα.
Πηγές:
1. Bhargava A.,Shukla S. and Ohri D.,2006.Chenopodium quinoa - An Indian perspective.Industrial Crops and Products,23(1):74-75, https://doi.org/10.1016/J.FCR.2006.10.001
2. Jacobsen SE,2003. The worldwide Potential for quinoa (Chenopodium quinoa Willd.). Food Rev Int. https://doi.org/10.1081/FRI-120018883
3. Tolaba, M.P.; Peltzer, M.; Enriquez, N. & Pollio, M.L., 2004. Grain sorption equilibria of quinoa grains. J. Food Eng. https://doi.org/10.1016/S0260-8774(03)00143-2
