Το φαινόμενο παρατηρείται συχνά σε αυτεπικονιαζόμενες ποικιλίες, όπως η αμφίσσης, επειδή χωρίς γύρη από άλλα δέντρα η γονιμοποίηση είναι πολλές φορές ανεπαρκής. Επιπρόσθετα, συνδέεται με κακή σταυροεπικονίαση (όταν η γύρη από τα άνθη ενός δέντρου γονιμοποιεί τα άνθη ενός άλλου δέντρου διαφορετικής ποικιλίας)

Αίτια σχινοκαρπίας

Η σχινοκαρπία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες:

Σταυροεπικονίαση: Η μειωμένη ή ανύπαρκτη επικονίαση αυξάνει την εμφάνιση των μικρών καρπών. Σταυροεπικονιάζοντας τα δέντρα σε απόσταση μικρότερη των 30 μέτρων μειώνουμε το πρόβλημα. 

Θρεπτικά στοιχεία: Έλλειψη βορίου, αζώτου ή ψευδαργύρου μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά σχινοκαρπίας.

Κλιματολογικές συνθήκες: Ακραίες θερμοκρασίες κατά την περίοδο της άνθησης και επικονίασης επηρεάζουν αρνητικά τη γονιμοποίηση.

Αυτεπικονίαση: Δέντρα με υψηλή αυτογονιμότητα παρουσιάζουν περισσότερους καρπούς χωρίς σπέρμα.

Συνέπειες στον ελαιώνα

Η παρουσία σχινοκαρπίας μειώνει σημαντικά: 

- Την εμπορική αξία των καρπών. 

- Το περιεχόμενο σε λάδι. 

- Τη συνολική απόδοση του ελαιώνα, ιδιαίτερα σε ποικιλίες με υψηλό ποσοστό αυτεπικονίασης.

Τρόποι μείωσης της σχινοκαρπίας

- Σωστή φύτευση επικονιαστριών ποικιλιών: Εναλλαγή σειρών ή συνδυασμός 8:1 ή 4:2 (βασική:επικονιάστρια) για καλύτερη γονιμοποίηση.

- Εφαρμογή θρεπτικών στοιχείων: Βόριο και άζωτο, μερικές φορές και ψευδάργυρος, μπορούν να μειώσουν τον αριθμό των σχινοκαρπών.

- Πολυαμίνες: Η εφαρμογή βιοδιεγερτικών ουσιών όπως η πουτρεσκίνη κατά την πλήρη άνθηση αυξάνει την ανάπτυξη κανονικών καρπών.

Η σωστή διαχείριση του ελαιώνα και η προσεκτική επιλογή επικονιαστριών ποικιλιών αποτελούν τα κύρια εργαλεία για τη μείωση της σχινοκαρπίας και τη βελτίωση της παραγωγικότητας.

Πηγές:

1. Koubouris, G.C., Metzidakis, I.T. & Vasilakakis, M.D., 2010. Influence of cross-pollination on the development of parthenocarpic olive (Olea Europaea) fruits (shotberries). Experimental Agriculture, 46, pp.67–76. Available at: https://doi.org/10.1017/S0014479709990500.

2. Salih, S.R., Salih, F.M.H. & Noori, I.M., 2024. Shotberry Phenomenon in Olive Trees (Olea europaea L.): A Review. European Journal of Theoretical and Applied Sciences, 2(6). Available at: https://doi.org/10.59324/ejtas.2024.2(6).78.