Η αύξηση και η ανάπτυξη ενός φυτού επηρεάζονται από γενετικούς παράγοντες, εξωτερικούς περιβαλλοντικούς παράγοντες και χημικές ορμόνες μέσα στο φυτό.
Τα φυτά ανταποκρίνονται σε πολλούς περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως το φως, η βαρύτητα, το νερό, τα ανόργανα θρεπτικά συστατικά και η θερμοκρασία με αποτέλεσμα να περιορίζονται οι φυσιολογικές διεργασίες του φυτού καθώς επίσης και η δυνατότητα ανάπτυξής του.
Οι φυτορρυθμιστικές ουσίες διακρίνονται σε φυσικές και σε τεχνητές:
► Φυσικές:
Οι Φυσικές φυτορρυθμιστικές ουσίες παράγονται ενδογενώς σε ορισμένα μέρη του φυτού και μπορούν από εκεί να μετακινούνται και σε άλλα μέρη προκαλώντας ειδικές βιοχημικές, φυσιολογικές ή μορφολογικές αντιδράσεις. Δρουν τόσο στους ιστούς στους οποίους παράγονται όσο και σε απόσταση από αυτούς. Οι φυσικές φυτορρυθμιστικές ουσίες είναι φυσικά προϊόντα, που παράγονται από τα φυτά και μπορούν με κατάλληλες μεθόδους να εξαχθούν και να προσδιοριστούν.
Μερικές από τις πιο γνωστές φυσικές φυτορρυθμιστικές ουσίες:
- Αυξίνες
- Γιββερελλίνες
- Κυτοκινίνες
- Αμπσισικό οξύ (ΑΒΑ)
- Αιθυλένιο
- Φυτόχρωμα
- Μπρασινοστεροειδή
- Πολυαμίνες
► Συνθετικές:
Οι Συνθετικοί ρυθμιστές αύξησης είναι συνθετικά παράγωγα με δομή ίδια, συναφή ή και διαφορετική από εκείνη των ενδογενών. Έχουν δράση συναφή ή αντίθετη από εκείνη των ενδογενών. Εφαρμόζονται σε διάφορα στάδια ανάπτυξης των φυτών για να διεγείρουν, να τροποποιήσουν ή να παρεμποδίσουν κάποια βιοχημική ή φυσιολογική διεργασία με σκοπό την επίτευξη ενός συγκεκριμένου αποτελέσματος στην παραγωγική διαδικασία ή την έρευνα.
Μερικές από τις πιο γνωστές Συνθετικές φυτορρυθμιστικές ουσίες:
- Μορφακτίνες
- Επιβραδυντές αύξησης
- Παρεμποδιστές της κυτταρικής διαίρεσης
- Γαμετοκτόνα καταστροφείς των κορυφών των βλαστών
- Αποφυλλωτικά
- Αποξηραντικά
- Αντίδοτα ζιζανιοκτόνων
- Αντιδιαπνευστικά
Οι φυτορρυθμιστικές ουσίες ως παράγοντας αύξησης της παραγωγικότητας της γεωργίας
Η ανάγκη για μεγαλύτερη αύξηση της παραγωγικότητας παραμένει και γι΄αυτό απαιτείται μια νέα πρωτοβουλία για δημιουργία νέων τεχνολογιών έτσι ώστε ο ρυθμός αύξησης της παραγωγής των γεωργικών προιόντων να συμβαδίζει με το ρυθμό της ζήτησης για τα προιόντα αυτά. Μια τέτοια τεχνολογία είναι και η εφαρμογή φυτορρυθμιστικών ουσιών για την τροποποίηση του μοντέλου ανάπτυξης των φυτών.
Οι εφαρμογές εξωγενών φυτορρυθμιστικών ουσιών μπορούν συχνά να μιμηθούν μία ή περισσότερες διαδικασίες υποκίνησης.