Ποια η κατεργασία του εδάφους πριν τη φύτευση;

Η καλλιέργεια του εδάφους ξεκινά το φθινόπωρο, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της προηγούμενης καλλιέργειας. Η διαδικασία πραγματοποιείται με βαθύ όργωμα ή με καλλιεργητές. Σε ορισμένους τύπους εδαφών κρίνεται χρήσιμη και η υπεδάφια κατεργασία, με στόχο τη βελτίωση της διήθησης και της στράγγισης του νερού.

Η κατεργασία του εδάφους συμβάλλει:

• στην καταστροφή και ενσωμάτωση των φυτικών υπολειμμάτων,

• στη μείωση των μολυσμάτων ασθενειών,

• στη μείωση των πληθυσμών εχθρών της καλλιέργειας.

Σε αγρούς όπου έχει παρουσιαστεί στο παρελθόν βακτηριακό έλκος, συνιστάται η εκρίζωση των φυτών, η αναστροφή του εδάφους και η απομάκρυνση των υπολειμμάτων εκτός αγρού, ώστε να καταστραφούν με καύση. Τα υπολείμματα της καλλιέργειας αποτελούν σημαντική πηγή μολυσμάτων για το βακτηριακό έλκος, αλλά και για άλλες ασθένειες όπως:

• η αλτερναρίωση,

• οι ιολογικές ασθένειες, όπως ο κηλιδωτός μαρασμός,

• ο ιός του μωσαϊκού της αγγουριάς.

Την άνοιξη πραγματοποιείται μηχανική κατεργασία του εδάφους με κατάλληλα γεωργικά μηχανήματα, όπως περιστρεφόμενους δίσκους. Η κατεργασία αυτή συμβάλλει στη βελτίωση της δομής του εδάφους και στη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για τη σπορά ή τη μεταφύτευση των φυτών.

Ποια τα χαρακτηριστικά του κατάλληλου αγρού;

Η επιλογή του κατάλληλου αγρού είναι καθοριστική για την επιτυχία της καλλιέργειας. Συνιστάται να αποφεύγεται, όσο είναι δυνατόν, η εγκατάσταση αγρών βιομηχανικής τομάτας κοντά σε καλλιέργειες άλλων λαχανικών, ιδιαίτερα κολοκυνθοειδών ή καλλωπιστικών φυτών που παρουσιάζουν προσβολές από μυκητολογικές ασθένειες και εχθρούς. Οι καλλιέργειες αυτές αποτελούν συχνά πηγές μολυσμάτων, κυρίως ιώσεων.

Τα καταλληλότερα εδάφη για την καλλιέργεια είναι τα αμμοπηλώδη εδάφη, τα οποία:

• έχουν καλή στράγγιση,

• συγκρατούν επαρκή υγρασία,

• διαθέτουν υψηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία.

Τα ελαφρά αμμώδη εδάφη προσφέρουν πρωιμότερη παραγωγή, αλλά απαιτούν συχνότερα ποτίσματα και αυξημένη λίπανση. Αντίθετα, τα βαριά πηλώδη εδάφη πρέπει να αποφεύγονται, καθώς ευνοούν την εμφάνιση ασθενειών του ριζικού συστήματος.

Το ιδανικό pH του εδάφους για την καλλιέργεια της τομάτας κυμαίνεται μεταξύ 6 και 6,5, αν και η καλλιέργεια μπορεί να αποδώσει ικανοποιητικά μέχρι pH 7,5. Σε χαμηλό pH μειώνεται η διαθεσιμότητα του φωσφόρου και εμφανίζονται τροφοπενίες ασβεστίου, μαγνησίου και καλίου. Αντίθετα, σε υψηλό pH μπορεί να παρουσιαστούν ελλείψεις σιδήρου και μαγγανίου.

Επιπλέον, πρέπει να αποφεύγονται αγροί:

• με έντονη παρουσία δύσκολα καταπολεμούμενων ζιζανίων,

• με μεγάλη παρουσία αγριοτομάτας,

• με πρόβλημα οροβάγχης.

Τι επιτυγχάνεται με την απολύμανση του εδάφους;

Η απολύμανση του εδάφους αποτελεί σημαντικό μέτρο για την αντιμετώπιση παθογόνων οργανισμών.

Μία από τις βασικές μεθόδους είναι η ηλιοαπολύμανση, η οποία πραγματοποιείται κατά μήκος της γραμμής φύτευσης με τη χρήση πλαστικού. Η μέθοδος αυτή μπορεί να γίνει με ειδικά αδιαπέρατα πλαστικά για σύντομο χρονικό διάστημα. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας συνιστάται η ενσωμάτωση κοπριάς στο έδαφος, ώστε να εμπλουτιστεί με ωφέλιμους μικροοργανισμούς.

Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί ηλιοαπολύμανση, προτείνεται βαθύ όργωμα και έκθεση του εδάφους στον ήλιο. Η απολύμανση με χημικά μέσα προτείνεται μόνο όταν δεν είναι δυνατή η εφαρμογή άλλων μεθόδων.

Ποιες οι ιδανικές θερμοκρασίες ανάπτυξης για τη καλλιέργεια;

• 17–19 °C κατά τη διάρκεια της νύχτας

• 23–28 °C κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Σε θερμοκρασίες χαμηλότερες ή υψηλότερες από αυτές τις τιμές παρατηρείται επιβράδυνση ή αναστολή της ανάπτυξης των φυτών, ενώ μπορεί να εμφανιστεί και ανθόρροια.

Πώς συμβάλλει η αμειψισπορά στην επιτυχία της καλλιέργειας;

Η εφαρμογή αμειψισποράς αποτελεί βασική πρακτική για την επιτυχημένη καλλιέργεια της βιομηχανικής τομάτας. Η καλλιέργεια πρέπει να εναλλάσσεται με άλλες κατάλληλες καλλιέργειες σε προγράμματα αμειψισποράς διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων ετών. Αυτό σημαίνει ότι η επανακαλλιέργεια βιομηχανικής τομάτας στο ίδιο χωράφι δεν πρέπει να πραγματοποιείται νωρίτερα από τρία έτη μετά την προηγούμενη καλλιέργεια.

Η αμειψισπορά συμβάλλει:

• στη διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους,

• στη μείωση της πίεσης από παθογόνους οργανισμούς,

• στον περιορισμό προβλημάτων από ζιζάνια.

Κατάλληλες καλλιέργειες για αμειψισπορά είναι:

• το καλαμπόκι,

• η μηδική ή το ετήσιο τριφύλλι,

• τα χειμερινά σιτηρά,

• τα ζαχαρότευτλα.

Η καλλιέργεια καλαμποκιού επιτρέπει τη χρήση ζιζανιοκτόνων που αντιμετωπίζουν δύσκολα ζιζάνια, όπως η αγριοτοματιά και η κουσκούτα. Η μηδική αποτελεί επίσης καλή επιλογή, καθώς οι συχνές κοπές συμβάλλουν στην εξασθένιση πολλών ζιζανίων. Τα χειμερινά σιτηρά προτείνονται σε περιπτώσεις αγρών με προσβολές από παθογόνα όπως το Phytophthora ή από νηματώδεις του γένους Meloidogyne.

Αντίθετα, δεν συνιστάται η καλλιέργεια φυτών της ίδιας οικογένειας με την τομάτα (Σολανώδη), όπως:

• πατάτα,

• πιπεριά,

• μελιτζάνα.

Επίσης, σε αγρούς με ιστορικό προσβολών από βακτηριακό έλκος δεν πρέπει να επιλέγεται η καλλιέργεια καπνού στο πρόγραμμα αμειψισποράς. Επιπλέον, η βιομηχανική τομάτα δεν πρέπει να καλλιεργείται στο ίδιο αγροτεμάχιο για περισσότερες από δύο καλλιεργητικές περιόδους μέσα σε μία πενταετία.

Πηγή: ΥΠΑΑΤ